Belastingjaar 2026
Marginale druk: wat een loonsverhoging echt oplevert
Hoeveel blijft er over na een inkomensstijging van € 1.000 op jaarbasis?
Dat hangt niet af van wat je verdient, maar van hoe je huishouden in elkaar zit. Bij een gezin met drie kinderen en € 80.000 is het antwoord min € 181.
Marginale druk is het deel van elke extra euro bruto dat je niet overhoudt. Het gaat niet om het gemiddelde over je hele inkomen, maar om het laatste deel ervan: de belasting en premies die je daarover betaalt, plus de heffingskortingen en toeslagen die je erdoor kwijtraakt.
Dat verschil is groot. Het hoogste tarief in box 1 is 49,50%, en toch kun je van € 1.000 bruto erbij een paar tientjes overhouden, of erop achteruitgaan. Wij laten hier zien hoe dat kan, en de rekentool rekent het door voor jouw eigen huishouden.
Waarom de druk hoger kan zijn dan het tarief
Een salarisverhoging raakt vier dingen tegelijk. Alleen het eerste staat op je loonstrook.
1. Belasting en premies
Over het extra inkomen betaal je het tarief van de schijf waarin het valt. In 2026 is dat 35,75%, 37,56% of 49,50%, inclusief de premie volksverzekeringen, die in de eerste schijven verwerkt zit.
2. Heffingskortingen bouwen af
De algemene heffingskorting en de arbeidskorting lopen boven bepaalde inkomens terug. Die afbouw werkt precies als een extra tarief: je betaalt niet meer belasting maar krijgt minder korting, en voor je netto inkomen maakt dat geen verschil.
3. Toeslagen lopen terug
Huurtoeslag, zorgtoeslag, kindgebonden budget en kinderopvangtoeslag dalen alle vier naarmate het inkomen stijgt. Lopen er meerdere tegelijk af, dan stapelen die afbouwpercentages op elkaar.
4. Het hele huishouden telt mee
Toeslagen kijken naar het gezamenlijke inkomen. Wat jij erbij verdient, kan dus doorwerken in wat je partner ontvangt. Marginale druk is daarom geen eigenschap van een salaris, maar van een huishouden.
Waar de druk het hoogst is
Wij rekenen acht huishoudens door bij elk bruto inkomen van € 0 tot € 150.000 per jaar; de drie van de homepage en een alleenstaande ouder staan aan, de andere vink je aan. Hoe steiler de lijn, hoe meer er van een loonsverhoging overblijft. Waar een lijn bijna plat loopt, zit een huishouden vast: meer werken levert daar vrijwel niets op.
Netto huishoudinkomen per jaar Dikke lijn: hooguit 30 cent per extra euro Bruto huishoudinkomen per jaar
-
Alleenstaand, huurwoning
Tussen € 29.000 en € 41.000 bruto per jaar blijft van elke extra euro 20 cent over. Van € 1.000 per jaar erbij blijft hier € 200 per jaar over. -
Gezin, 3 kinderen, huurwoning
Tussen € 80.000 en € 149.000 bruto per jaar blijft van elke extra euro 25 cent over. Van € 1.000 per jaar erbij blijft hier € 250 per jaar over. -
Gezin, 2 kinderen, koopwoning
Tussen € 69.000 en € 100.000 bruto per jaar blijft van elke extra euro 24 cent over. Van € 1.000 per jaar erbij blijft hier € 240 per jaar over. -
Alleenstaande ouder, 2 kinderen
Tussen € 71.000 en € 135.000 bruto per jaar blijft van elke extra euro 27 cent over. Van € 1.000 per jaar erbij blijft hier € 270 per jaar over.
Drie inkomens, één som
Een laag, een midden en een hoog inkomen, elk met € 1.000 per jaar erbij. Daar gaat belasting af, en tegelijk worden kortingen en toeslagen afgebouwd. Welke, verschilt. Wat netto overblijft, is bij alle drie bijna niets: bij het ene net boven de nul, bij de andere twee eronder.
Het ligt niet aan wat je verdient, maar aan hoe je huishouden in elkaar zit. Elk van de drie staat hieronder helemaal uitgewerkt, stap voor stap.
Vijf huishoudens, helemaal doorgerekend
Dit zijn geen rekenvoorbeelden maar berekeningen: wij gebruiken dezelfde regels en dezelfde officiële parameters als voor jouw eigen doorrekening.
Laag inkomen, weinig over
Alleenstaande werknemer zonder kinderen. Huurwoning van € 650 per maand. Loon van € 32.000 naar € 33.000 per jaar.
Bekijk de berekening
Er blijft mínder over
Twee ouders en drie kinderen van 1, 3 en 6 jaar: de jongste twee naar de dagopvang, de oudste naar de bso. Huurwoning van € 900 per maand. De ene partner gaat van € 55.000 naar € 56.000 per jaar, de ander verdient € 25.000.
Bekijk de berekening
Hoog inkomen, toch minder over
Twee ouders met twee kinderen van 1 en 3 jaar, allebei vijf dagen per week naar de dagopvang. Koopwoning met een WOZ-waarde van € 500.000 en € 15.000 hypotheekrente. De ene partner gaat van € 100.000 naar € 101.000 per jaar, de ander verdient € 51.000.
Bekijk de berekening
Bijna alles gaat weg
Alleenstaande ouder met twee kinderen van 2 en 5 jaar: de jongste naar de dagopvang, de oudste naar de bso. Huurwoning van € 800 per maand.
Bekijk de berekening
De gewone situatie
Alleenstaande werknemer, geen kinderen, geen huur- of koopwoning in de berekening. Loon van € 40.000 naar € 41.000 per jaar.
Bekijk de berekening
Veelgestelde vragen over marginale druk
- Wat is marginale druk?
- Marginale druk is het deel van elke extra euro bruto dat je niet overhoudt. Het is een optelsom: de belasting en premies over dat laatste deel van je inkomen, plus de heffingskortingen en toeslagen die je erdoor kwijtraakt. Het gemiddelde tarief zegt iets over je hele inkomen, terwijl de marginale druk zegt wat een loonsverhoging oplevert.
- Waarom kan de marginale druk hoger zijn dan het hoogste belastingtarief?
- Omdat er meer meebeweegt dan de belastingschijf. Het hoogste tarief in box 1 is 49,50%, maar boven bepaalde inkomens bouwen tegelijk de algemene heffingskorting en de arbeidskorting af, en ook de huurtoeslag, de zorgtoeslag en het kindgebonden budget lopen dan terug. Al die afbouwpercentages tellen bij het tarief op, en samen kunnen ze er ruim overheen gaan.
- Kan meer verdienen ervoor zorgen dat je minder overhoudt?
- Ja. Bij huishoudens waar meerdere toeslagen tegelijk aflopen, kan een stap van € 1.000 bruto meer dan € 1.000 kosten aan belasting, premies en gemiste toeslagen. De marginale druk is dan hoger dan 100%: het huishouden werkt meer en houdt minder over.
- Bij welke inkomens is de marginale druk in Nederland het hoogst?
- De druk is niet het hoogst bij de hoogste inkomens, maar in het middengebied waar de toeslagen aflopen, en het scherpst bij huishoudens met kinderen, kinderopvang en huurtoeslag. Bij de huishoudens die wij doorrekenen ligt het zwaarste stuk tussen € 29.000 en € 149.000 bruto per jaar: daar blijft van elke euro erbij 20 tot 28 cent over. Boven de toeslagengrenzen is er niets meer af te bouwen en zakt de druk terug naar het schijventarief.
- Hoe rekent Werk Moet Lonen de marginale druk uit?
- Wij rekenen het hele huishouden twee keer helemaal door, één keer bij het huidige inkomen en één keer bij € 1.000 meer, en nemen dan het verschil. Wij laten nooit een percentage los op een bedrag, omdat dat percentage niet constant is. Alle gebruikte bedragen en grenzen staan per belastingjaar op deze site, met de officiële publicatie erbij.
De uitleg en de cijfers op deze pagina mag je overnemen onder CC BY 4.0, met vermelding van Werk Moet Lonen. Gaat het om een bedrag of een grens, noem dan ook de officiële publicatie die er hier bij staat. Die is de bron, wij zijn de berekening. Wat je precies mag hergebruiken staat apart beschreven.
Alle bedragen op deze pagina komen uit de gepubliceerde parameters van belastingjaar 2026. Die staan er stuk voor stuk bij, elk met de officiële publicatie waaruit die komt.